Wady zgryzu u dzieci stały się jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych wieku przedszkolnego i wczesnoszkolnego. Specjaliści alarmują, że ponad 70 procent dzieci zmaga się z tyłożuchwiem czynnościowym – wadą, która nie tylko wpływa na wygląd twarzy, lecz także może powodować poważne defekty mowy. Co istotne, leczenie wielu z tych zaburzeń jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Eksperci podczas Forum Zdrowia Dzieci zgodnie podkreślali, że fundament odporności i prawidłowego rozwoju buduje się każdego dnia – w domu, przedszkolu i szkole. To właśnie tam kształtują się nawyki żywieniowe, higieniczne i ruchowe, które bezpośrednio wpływają na zdrowie jamy ustnej oraz rozwój całego organizmu.
Dzieci jedzą tak jak rodzice. Nawyki zaczynają się w domu
Specjaliści nie mają wątpliwości: środowisko domowe jest kluczowe w kształtowaniu zdrowych przyzwyczajeń. Dzieci zazwyczaj jedzą tak, jak jedzą ich rodzice. Jeśli w domu brakuje regularnych posiłków, warzyw, wody zamiast słodzonych napojów, trudno oczekiwać, że dziecko samo wybierze zdrowszą drogę.
Badania prowadzone w ramach programu Junior Edu-Żywienie objęły ponad 27 tysięcy uczniów z przeszło 2000 szkół podstawowych. Wyniki pokazują niepokojący obraz:
- tylko 40 procent dzieci w wieku 10–12 lat ocenia swoją aktywność fizyczną jako dużą,
- wiele dzieci wychodzi do szkoły bez pierwszego śniadania,
- starsi uczniowie trzykrotnie rzadziej niż młodsze dzieci deklarują prozdrowotne nawyki.
Brak regularnych posiłków, nadmiar cukru i niedobór ruchu przekładają się nie tylko na masę ciała, ale również na rozwój szczęki, stan uzębienia oraz ogólną odporność organizmu.
Wady zgryzu u dzieci a rozwój mowy i koncentracji
Najczęściej występującą wadą jest tyłożuchwie czynnościowe. Polega ono na cofnięciu żuchwy względem szczęki, co może prowadzić do zaburzeń artykulacyjnych, problemów z wymową głosek, a nawet trudności z budowaniem wypowiedzi.
Neurologopedzi zwracają uwagę, że coraz więcej dzieci wymaga terapii z powodu opóźnionego rozwoju mowy, trudności poznawczych czy problemów z koncentracją. Wady zgryzu u dzieci często współwystępują z innymi zaburzeniami rozwojowymi, tworząc skomplikowaną sieć zależności.
Nieprawidłowa budowa zgryzu wpływa na sposób oddychania, pozycję języka, a nawet napięcie mięśniowe w obrębie twarzy i szyi. To z kolei może przekładać się na jakość snu i zdolność skupienia uwagi w szkole.
Regularne kontrole to podstawa zdrowego uśmiechu. Doświadczony stomatolog Wrocław pomoże wcześnie wykryć problemy i wdrożyć skuteczne leczenie, zanim wada się pogłębi.
Można leczyć na NFZ. Rodzice często o tym nie wiedzą
Dobra wiadomość jest taka, że wiele wad zgryzu można skutecznie leczyć aparatami refundowanymi przez NFZ. W przypadku dzieci dostępne są określone świadczenia ortodontyczne, a do 8. roku życia możliwa jest również profilaktyka w postaci lakowania zębów stałych.
Najważniejsze elementy profilaktyki i leczenia to:
- regularne kontrole stomatologiczne,
- wczesna diagnoza ortodontyczna,
- systematyczna higiena jamy ustnej,
- szybkie reagowanie na wady wymowy i problemy z żuciem.
Specjaliści podkreślają, że codzienne szczotkowanie zębów to najtańsza i najprostsza forma profilaktyki, która przynosi ogromne efekty. Niestety wiele dzieci nie ma wyrobionego nawyku systematycznej higieny.
Systemowe luki i brak współpracy
Podczas debaty eksperci wskazywali również na niedostateczną współpracę między systemem ochrony zdrowia a placówkami edukacyjnymi. W praktyce jedynym formalnym momentem kontaktu szkoły z podstawową opieką zdrowotną jest bilans dziecka przed rozpoczęciem nauki.
To zdecydowanie za mało. Zdaniem specjalistów obecność pielęgniarki w szkole powinna być standardem, a edukacja zdrowotna – realnym elementem programu nauczania. Bez systemowych rozwiązań nawet najlepsze inicjatywy pojedynczych szkół czy lekarzy nie przyniosą trwałej zmiany.
Sen, ruch i rytm dnia – niedoceniany fundament zdrowia
Eksperci zgodnie podkreślają, że wady zgryzu u dzieci to tylko jeden z elementów szerszego obrazu. Na prawidłowy rozwój wpływają również:
- odpowiednia ilość snu,
- stały rytm dnia,
- regularna aktywność fizyczna,
- ograniczenie czasu przed ekranem.
Brak snu i nadmiar bodźców cyfrowych mogą zaburzać rozwój emocjonalny, obniżać koncentrację oraz pogłębiać problemy zdrowotne. To wszystko zaczyna się w domu, ale powinno być wspierane w przedszkolu i szkole.
W przypadku nieprawidłowego zgryzu warto działać szybko. Profesjonalny ortodonta Poznań oceni rozwój szczęki i dobierze odpowiednią metodę leczenia, także w ramach refundacji.
Zdrowe dziecko to wspólna odpowiedzialność
Rosnąca skala problemów rozwojowych pokazuje, że potrzebne jest kompleksowe podejście. Rodzice, nauczyciele, lekarze i instytucje publiczne muszą działać razem. Wady zgryzu u dzieci nie są wyłącznie problemem estetycznym – to kwestia zdrowia, komunikacji i jakości życia w dorosłości.
Każde codzienne działanie ma znaczenie: wspólne śniadanie, przypomnienie o szczotkowaniu zębów, spacer zamiast kolejnej godziny przed ekranem. To drobne decyzje budują fundament, który w przyszłości zdecyduje o odporności, pewności siebie i sprawności dziecka.
Dziś statystyki są alarmujące. Ale jednocześnie pokazują, że zmiana jest możliwa – jeśli zacznie się od podstaw.
Przeczytaj także: Medyczna marihuana w Polsce znów na fali. Nowe przepisy nie zatrzymały pacjentów
Leave a Reply