Rynek farmaceutyczny kojarzy się z kontrolą, bezpieczeństwem i zaufaniem. Jednak ostatnie doniesienia pokazują, że nawet w tej sferze pojawia się zjawisko, które budzi poważny niepokój. Fałszywe leki psychotropowe w Polsce to problem zupełnie nowy, a jednocześnie wyjątkowo trudny do wykrycia. Ich opakowania są niemal identyczne jak oryginalne, dlatego mogą wprowadzać w błąd nawet doświadczonych specjalistów.
Alarm w tej sprawie podniosła Gazeta Wyborcza, opisując przypadki podróbek, które trafiają do nielegalnego obrotu. Skala zjawiska nie jest jeszcze znana, jednak pierwsze ustalenia pokazują, że problem może narastać szybciej, niż się spodziewano.
Policja zatrzymuje fałszerzy, ale problem nie znika
Fałszowanie i dystrybucja nielegalnych leków od lat są przedmiotem działań organów ścigania. Jednak podróbki psychotropów stanowią jakościowo nowe zagrożenie. Jak przekazuje Jakub Pacyniak z biura prasowego Komendy Głównej Policji, w 2024 roku w związku z fałszowaniem i handlem lewymi lekami zatrzymano 17 osób. W 2025 roku liczba ta spadła do czterech.
Te dane obejmują jednak wszystkie fałszywe leki, a nie wyłącznie te udające środki psychotropowe. Policja zapewnia, że osoby odpowiedzialne za wprowadzanie takich preparatów na rynek są obecnie identyfikowane. Szczegóły prowadzonych postępowań pozostają niejawne, ponieważ sprawy są w toku.
Przeczytaj również: Tłuszcz a zdrowie mózgu. Te dwa miejsca są szczególnie groźne
Leki trafiają do badań w Narodowym Instytucie Leków
Preparaty pochodzące z nielegalnego obiegu są zabezpieczane i przekazywane do analiz w Narodowym Instytucie Leków. To właśnie tam specjaliści próbują ustalić, czy dany produkt jest oryginalny, sfałszowany, czy też nielegalnie wprowadzony do obrotu.
W ciągu ostatnich pięciu lat w instytucie przebadano ponad tysiąc produktów pochodzących z nielegalnego łańcucha dystrybucji. Najczęściej były to środki poprawiające wydolność organizmu, preparaty dopingowe oraz leki wpływające na sprawność seksualną. Psychotropy pojawiły się dopiero niedawno, co czyni to zjawisko szczególnie niepokojącym.
Opakowania niemal identyczne jak oryginały
Jednym z największych problemów jest fakt, że fałszywe leki psychotropowe są wizualnie niemal nie do odróżnienia od prawdziwych. Jak podkreśla dr hab. Agata Błażewicz, kierująca Zakładem Leków Sfałszowanych i Wyrobów Medycznych w NIL, nawet eksperci mają trudności z oceną autentyczności preparatu wyłącznie na podstawie opakowania.
Jeżeli specjaliści, którzy na co dzień zajmują się kontrolą jakości leków, potrzebują badań laboratoryjnych, by potwierdzić autentyczność produktu, przeciętny pacjent nie ma praktycznie żadnych szans na samodzielne rozpoznanie podróbki. To właśnie dlatego zagrożenie jest tak poważne i podstępne.
Dlaczego fałszywe psychotropy są szczególnie niebezpieczne
Leki psychotropowe oddziałują bezpośrednio na układ nerwowy. Ich skład, dawka i sposób działania muszą być ściśle kontrolowane. Podróbki mogą zawierać:
- zupełnie inne substancje czynne niż deklarowane,
- nieznane domieszki lub zanieczyszczenia,
- dawki, które stanowią realne zagrożenie dla zdrowia i życia.
W efekcie pacjent, który sięga po taki preparat, naraża się na poważne skutki uboczne, pogorszenie stanu psychicznego, a nawet zatrucie organizmu.
Przewlekłe problemy zdrowotne wymagają niekiedy specjalistycznego wsparcia, dlatego coraz częściej pojawia się potrzeba usług takich jak rehabilitacja Poznań.
Konwencja Medicrime jako możliwe rozwiązanie
Zdaniem dr hab. Agaty Błażewicz skuteczniejsza walka z fałszowaniem leków wymaga także zmian na poziomie międzynarodowym. Ekspertka wskazuje na Konwencję Rady Europy Medicrime, której celem jest zwalczanie podróbek produktów medycznych oraz wzmocnienie współpracy między państwami.
Do tej pory konwencję podpisało 45 państw, a 23 z nich ją ratyfikowały. Polska wciąż nie podpisała ani nie ratyfikowała tego dokumentu. Zdaniem specjalistów mogłoby to znacząco wzmocnić narzędzia prawne i operacyjne w walce z nielegalnym rynkiem leków.
Cichy problem, który może dotknąć każdego
Fałszywe leki psychotropowe w Polsce to zagrożenie, które nie rzuca się w oczy. Nie widać go na pierwszy rzut oka, a jego skutki mogą ujawnić się dopiero po czasie. To właśnie dlatego eksperci apelują o ostrożność, kupowanie leków wyłącznie z legalnych źródeł oraz zgłaszanie wszelkich podejrzanych przypadków.
Choć problem dopiero się ujawnia, już teraz wiadomo, że wymaga zdecydowanych działań. Stawką jest zdrowie pacjentów i zaufanie do systemu ochrony zdrowia, którego odbudowa w przypadku kryzysu może potrwać znacznie dłużej niż samo wykrycie fałszywej tabletki.
Dbanie o zdrowie to również regularne konsultacje specjalistyczne – w tym u ekspertów, takich jak ortodonta Wrocław, którzy oceniają wpływ zgryzu na ogólne funkcjonowanie organizmu.
Leave a Reply