Post przerywany od kilku lat jest jednym z najgłośniejszych trendów w świecie diet i zdrowego stylu życia. W mediach społecznościowych przedstawiany jest jako przełomowa metoda redukcji masy ciała, która pozwala schudnąć szybciej i skuteczniej niż tradycyjne diety. Jednak najnowsze analizy naukowe rzucają na tę modę zupełnie inne światło.
Zespół badaczy przeprowadził szeroki przegląd badań klinicznych i doszedł do wniosku, że post przerywany nie zapewnia istotnie lepszych efektów odchudzania niż klasyczne zalecenia dietetyczne. Co więcej, nie wykazano, by był wyraźnie skuteczniejszy nawet w porównaniu z brakiem konkretnych działań dietetycznych.
Przeczytaj również: Nadmiar witaminy A. Cicha pułapka, która obciąża wątrobę i nerki
Otyłość – skala problemu a poszukiwanie szybkich rozwiązań
Popularność postu przerywanego nie wzięła się znikąd. Otyłość stała się jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego na świecie. W krajach o wysokich dochodach jest obecnie jedną z głównych przyczyn zgonów.
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia od 1975 roku liczba dorosłych z otyłością wzrosła ponad trzykrotnie. W 2022 roku nadwagę miało 2,5 miliarda osób, z czego 890 milionów żyło z otyłością. Tak dramatyczne statystyki sprawiają, że społeczeństwo desperacko szuka skutecznych, a najlepiej szybkich metod redukcji masy ciała.
W tym kontekście post przerywany wydawał się rozwiązaniem niemal idealnym. Jedzenie w określonych oknach czasowych, brak restrykcyjnych list produktów i obietnica poprawy metabolizmu – to narracja, która łatwo zdobyła popularność w internecie.
Co mówią badania kliniczne?
Naukowcy z Universidad Hospital Italiano de Buenos Aires przeanalizowali dane z 22 randomizowanych badań klinicznych obejmujących łącznie 1995 dorosłych. Badania przeprowadzono w Ameryce Północnej, Europie, Chinach, Australii i Ameryce Południowej.
Analizie poddano różne formy postu przerywanego, w tym:
- post co drugi dzień,
- okresowe głodówki,
- ograniczenie czasowe spożywania posiłków.
W większości badań uczestników obserwowano przez okres do 12 miesięcy. Porównywano efekty postu przerywanego z tradycyjnymi zaleceniami dietetycznymi oraz z brakiem interwencji.
Wnioski nie potwierdziły medialnych obietnic. Post przerywany nie wykazał klinicznie istotnej przewagi w redukcji masy ciała nad standardowymi zaleceniami dietetycznymi. W niektórych analizach nie był także wyraźnie lepszy od sytuacji, w której nie wprowadzano żadnych szczególnych zmian.
Entuzjazm w mediach społecznościowych a ostrożność naukowców
Główny autor przeglądu, Luis Garegnani, zwrócił uwagę, że obecne dowody nie uzasadniają entuzjazmu, jaki można obserwować w mediach społecznościowych. Post przerywany może być rozsądną opcją dla wybranych osób, jednak trudno mówić o przełomowej metodzie leczenia otyłości.
Co istotne, zgłaszanie działań niepożądanych w analizowanych badaniach było niespójne. Część z nich obejmowała niewielkie grupy uczestników, a raportowanie wyników nie zawsze było jednolite. To ogranicza możliwość wyciągania jednoznacznych i uniwersalnych wniosków.
Wsparciem w procesie zmiany stylu życia może być także fizjoterapia Poznań, zwłaszcza gdy nadwaga powoduje dolegliwości bólowe.
Problem badań krótkoterminowych
Otyłość jest chorobą przewlekłą, a więc wymaga długofalowego podejścia. Tymczasem większość analizowanych badań trwała maksymalnie 12 miesięcy. To relatywnie krótki okres w kontekście leczenia schorzenia, które rozwija się latami.
Brakuje danych dotyczących długoterminowych skutków stosowania postu przerywanego. Nie wiadomo, jak metoda wpływa na utrzymanie masy ciała po kilku latach ani jakie mogą być jej konsekwencje metaboliczne w dłuższej perspektywie.
To szczególnie istotne dla pacjentów i lekarzy, którzy muszą podejmować decyzje nie na kilka miesięcy, lecz na całe życie.
Ograniczenia i potrzeba dalszych badań
W większości uwzględnionych badań uczestniczyły głównie osoby z krajów o wysokich dochodach, przeważnie z populacji białej. Tymczasem otyłość dynamicznie narasta również w krajach o niskich i średnich dochodach.
Autorzy przeglądu podkreślają, że wyników nie można automatycznie przenosić na całą populację. Skuteczność postu przerywanego może różnić się w zależności od płci, wieku, pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, a także obecności zaburzeń odżywiania czy czynników psychologicznych.
Dlatego trudno dziś sformułować ogólne zalecenia. Każdy przypadek powinien być analizowany indywidualnie, z uwzględnieniem stylu życia, historii zdrowotnej oraz preferencji danej osoby.
Holistyczne podejście do zdrowia uwzględnia także wsparcie specjalistów, takich jak ortodonta Wrocław.
Czy post przerywany ma sens?
Obalenie mitu o wyjątkowej skuteczności nie oznacza, że post przerywany jest całkowicie bezwartościowy. Dla niektórych osób może stanowić wygodny schemat organizacji posiłków i pomagać w kontroli kaloryczności diety. Jednak nie jest magicznym rozwiązaniem problemu otyłości.
Najważniejszym wnioskiem płynącym z przeglądu badań jest to, że nie istnieje jedna uniwersalna metoda odchudzania. Skuteczność zależy od wielu czynników – konsekwencji, jakości diety, poziomu aktywności fizycznej, wsparcia psychologicznego oraz indywidualnych uwarunkowań zdrowotnych.
Moda w internecie może być głośna, lecz nauka wymaga ostrożności. A w przypadku tak złożonego problemu jak otyłość szybkie obietnice rzadko okazują się trwałym rozwiązaniem.
Leave a Reply