Trzecie zęby trzonowe, potocznie nazywane ósemkami, od lat mają złą reputację. Kojarzą się z bólem, stanami zapalnymi i wizytami u chirurga stomatologa. Nic więc dziwnego, że wiele osób zadaje sobie pytanie: usuwać czy zostawić? Usuwanie ósemek nie zawsze jest konieczne, jednak w wielu przypadkach okazuje się najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem. Warto zrozumieć, skąd biorą się problemy z tymi zębami i kiedy faktycznie wymagają interwencji.
Czym właściwie są ósemki i dlaczego sprawiają problemy
Ósemki to tzw. rudyment, czyli szczątkowa cecha organizmu. Stanowią pozostałość po przodkach, którzy potrzebowali większej liczby zębów do rozdrabniania twardego pożywienia. Wraz z rozwojem cywilizacji, gotowaniem i przetwarzaniem żywności, potrzeba posiadania dodatkowych zębów stopniowo zanikała.
Jednak ewolucja nie nadążyła za zmianami stylu życia. Współczesny człowiek ma mniejszą szczękę, a miejsca na ósemki często po prostu brakuje. W efekcie zęby te wyrzynają się nieprawidłowo, częściowo lub wcale, co prowadzi do szeregu komplikacji.
Przeczytaj również: Rodzaje znieczuleń w stomatologii. Jak dentysta dobiera metodę do pacjenta
Usuwać czy zostawiać ósemki
Decyzja o ekstrakcji ósemek nigdy nie powinna być przypadkowa. Dentysta kieruje się konkretnymi kryteriami i zawsze bierze pod uwagę indywidualną sytuację pacjenta. Jeśli ósemka wyrznęła się w całości, jest zdrowa, ustawiona prawidłowo i nie wpływa negatywnie na zgryz, zwykle nie ma potrzeby jej usuwać.
Problem pojawia się wtedy, gdy ząb jest zatrzymany, czyli nie przebił się przez dziąsło lub wyrznął się tylko częściowo. W takich przypadkach usuwanie ósemek bywa konieczne. Dotyczy to również sytuacji, gdy ząb rośnie pod nieprawidłowym kątem, powoduje stłoczenie innych zębów albo utrudnia utrzymanie prawidłowej higieny.
Zatrzymane ósemki mogą prowadzić do poważniejszych konsekwencji. Należą do nich nawracające stany zapalne, silny ból, ucisk na nerwy czy korzenie sąsiednich zębów. Co więcej, w okolicy zęba może rozwinąć się torbiel, która w skrajnych przypadkach zwiększa ryzyko zmian nowotworowych, takich jak szkliwiak. Wtedy ekstrakcja staje się nie tylko zaleceniem, ale wręcz koniecznością.
W takich przypadkach warto skonsultować się z doświadczonym specjalistą, jakim jest stomatologia Poznań, aby dobrać bezpieczne i skuteczne leczenie.
Kiedy nie usuwa się ósemek profilaktycznie
Wbrew obiegowym opiniom, nie zawsze zaleca się profilaktyczne usuwanie ósemek. Jeśli ząb rośnie prawidłowo i nie daje żadnych objawów, lekarz może zdecydować o jego pozostawieniu. Wyjątkiem bywa leczenie ortodontyczne, gdy ósemki mogłyby zaburzać ustawienie zębów w łuku.
Specjaliści podkreślają jednak, że nawet u dziewięciu na dziesięć osób przynajmniej jedna ósemka jest zatrzymana. W takich przypadkach pacjent musi liczyć się z zabiegiem prędzej czy później. Co istotne, nieusunięte ósemki u osób starszych mogą utrudniać wykonanie protezy zębowej, co również bywa wskazaniem do ekstrakcji.
Jak przygotować się do usuwania ósemki
Ekstrakcja ósemki to rutynowy zabieg w gabinetach stomatologicznych, jednak wymaga odpowiedniego przygotowania. Lekarz kwalifikuje ząb do usunięcia na podstawie wywiadu, badania jamy ustnej oraz diagnostyki RTG. W niektórych przypadkach konieczne bywa wykonanie tomografii komputerowej, aby dokładnie ocenić położenie zęba względem nerwu żuchwowego lub zatoki szczękowej.
Pacjent powinien poinformować dentystę o wszystkich chorobach, przyjmowanych lekach oraz alergiach. Szczególne znaczenie mają preparaty wpływające na krzepliwość krwi. Ważna jest również informacja o szczepieniu przeciwko WZW typu B.
Zabieg warto zaplanować w czasie, który pozwoli na kilka dni odpoczynku. Choć nie wymaga specjalnej diety przed, zaleca się zjedzenie lekkiego, pożywnego posiłku, ponieważ po ekstrakcji jedzenie będzie przez kilka godzin niewskazane.
Jak wygląda usuwanie ósemek krok po kroku
Dla wielu osób sam dzień zabiegu wiąże się z dużym stresem. Warto jednak wiedzieć, że im wcześniej podejmie się decyzję o usunięciu problematycznej ósemki, tym mniejsze ryzyko powikłań. Zabieg trwa zwykle około godziny i odbywa się w znieczuleniu miejscowym.
Ekstrakcja ósemki jest zabiegiem chirurgicznym. Dentysta nacina dziąsło i okostną, aby odsłonić ząb wraz z korzeniem. Następnie ząb zostaje poluzowany i usunięty. Po dokładnym oczyszczeniu rany lekarz zakłada szwy oraz jałowy opatrunek. Przebieg zabiegu może się różnić w zależności od ułożenia zęba, grubości kości czy długości korzeni.
Ósemka usunięta. Co dalej po zabiegu
Pierwsze godziny po ekstrakcji są kluczowe dla prawidłowego gojenia. Nie wolno wtedy jeść ani pić, ponieważ może to doprowadzić do zanieczyszczenia rany lub uszkodzenia formującego się skrzepu. Przez kolejne dni należy unikać gorących napojów i potraw, a dieta powinna mieć półpłynną konsystencję.
Po zabiegu obowiązują jasne zasady:
- bezwzględny zakaz palenia papierosów i spożywania alkoholu
- unikanie intensywnego wysiłku fizycznego i dźwigania
W pierwszych dniach normalne są niewielkie krwawienie i opuchlizna. Można stosować zimne okłady oraz leki przeciwbólowe zalecone przez lekarza. Szwy zazwyczaj usuwa się po około tygodniu, jednak pełne gojenie rany może trwać nawet do sześciu tygodni.
Kiedy zgłosić się pilnie do dentysty
Jeśli po usuwaniu ósemek pojawi się gorączka, narastający ból, silne zaczerwienienie lub nieprzyjemny zapach z rany, może to świadczyć o powikłaniach, takich jak suchy zębodół. W takiej sytuacji konieczna jest szybka wizyta kontrolna i oczyszczenie rany.
Właściwa diagnostyka i odpowiednio wczesna decyzja o zabiegu pozwalają uniknąć wielu problemów. U młodych dorosłych usuwanie ósemek przebiega zwykle łatwiej, ponieważ korzenie zębów nie są jeszcze w pełni rozwinięte. Dlatego odkładanie decyzji na później często nie działa na korzyść pacjenta.
W takich sytuacjach konsultacja u ortodonta Kraków może uchronić przed dalszymi komplikacjami ortodontycznymi.
Leave a Reply